Sexueel gedrag is een combinatie van toenadering zoeken en vechten. Het daarbij vertoonde gedrag is karakteristiek voor ezels en gaat volgens vaste rituelen : de merrie plast in de buurt van de hengst, die op zijn beurt eraan ruikt en na de geur te hebben opgesnoven begint te “flamen” (flamen, zie sociaal gedrag 2). Even later draait de merrie haar achterlijf naar de hengst toe terwijl ze een kauwende beweging maakt met het hoofd naar beneden gericht en de oren in de nek houdt. Hierna vind de dekking plaats, waarbij de merrie dezelfde kauwende beweging blijft vertonen. Ezelhengsten lijken wat agressiever en hardnekkiger in hun toenaderingspogingen dan hengsten van andere paard-achtigen.

zwangere ezelin
zwangere ezelin

Het gedrag dat merries vertonen is dan slaan met de staart, geeuwen, plassen en schijnvlucht. Ezelmerries zijn elke 21-28 dagen 2-10 dagen hengstig. Soms worden ze dit niet als ze in matige lichamelijke conditie zijn of in een ongunstige omgeving verkeren. Een ezelmerrie heeft een draagtijd van 11 tot 13 maanden.

Meestal bevallen ze zonder problemen. Ze trekken zich vaak terug uit de kudde om te bevallen op een rustige plaats die ze enkele dagen van te voren gekozen en a l”gemaakt” hebben. Ze schrapen de stenen en andere obstakels weg, zodat het veulen zich niet kan verwonden bij de geboorte. De band tussen merrie en veulen vereist enkele dagen om tot stand te komen. Als het veulen gezond is en de band tot stand gekomen, voegen ze zich weer bij de kudde. De meeste merries gedragen zich zeer beschermend ten opzichte van hun pasgeboren veulens en onderhouden innig lichamelijk contact. Vaak met herhaald besnuffelen en verzorgen van de huid. Als het veulen eenmaal vertrouwd is met zijn moeder mag het wel contact zoeken met anderen maar als er gevaar dreigt roept en zoekt de moeder haar veulen. Terwijl de jonge veulens rusten, blijven hun moeders dicht in de buurt maar geleidelijk blijven de veulens uit zichzelf dichtbij. Oudere veulens brengen veel tijd door ver van hun moeders verwijderd maar keren vlug terug als er gevaar dreigt.

melkVeulens nemen gewoonlijk het initiatief om te drinken bij de moeder. In de eerste vijf dagen doen ze dit vrijwel onbeperkt. Veulens die willen drinken, benaderen de merrie met een kalmerende houding. Ze geven een zacht geluid, leggen de oren achteruit en slaan soms met het hoofd. Een merrie die haar veulen wil laten drinken, blijft staan met een gebogen achterbeen. Wil ze niet dan gaat ze door met grazen of loopt weg. Als het veulen door gaat tegen de zin van de merrie, maakt het een goede kans een beet of een tik te krijgen. Wanneer het veulen drinkt, besnuffelt de merrie het en als het te ruw te werk gaat, bijt ze het zachtjes in de achterbenen. Jonge veulens drinken de eerste dagen elke 15-20 minuten ongeveer een minuut lang. De frequentie van het drinken daalt met het toenemen van de leeftijd en op de leeftijd van 8-10 maanden zijn de meeste veulens gespeend. Veulens blijven soms wel 14½- 16 maanden zuigen als de merrie niet opnieuw veulent.

drinktHet drinken kan plaats vinden op alle mogelijke tijdstippen, maar toch meestal na een periode van scheiding, rust of verstoring en ook als andere veulens beginnen te drinken. Veulens verlaten hun moeder meestal pas als het volgende veulen geboren wordt. Jonge merries blijven soms wel tot zij zelf het eerste veulen krijgen.

De harem. De harem bestaat uit verschillende merries met hun veulens, onder leiding van een dominante hengst. Het deel uitmaken van een haremgroep eindigt alleen als volwassen wordende nakomelingen er door de hengst worden uitgezet, of als een andere hengst de leiding van de harem overneemt. In sommige haremgroepen treft men ook enkele volwassen hengsten aan die ondergeschikt zijn aan de haremleider. Meestal leven andere volwassen hengsten in vrijgezellengroepen. In meer welige omgevingen gaat de voorkeur van ezels uit naar het haremsysteem.

kudde ezels De meeste veulens worden daarbij verwekt door de leidende hengst van de harem, enkelen door in rang lager geplaatste haremhengsten en nauwelijks één door hengsten uit een vrijgezellengroep. Het komt ook voor dat ezels in een losse sociale structuur leven (kleine, tijdelijke groepjes). Ze bestaan uit slechts enkele ezels die een paar dagen samen blijven.

Meestal is in het gebied waar deze groepjes leven het voedselaanbod schaars. Welke sociale structuur in feite door ezels wordt aangenomen, hangt grotendeels af van de beschikbaarheid van voedsel en water. In droge en zeer droge streken overheerst een losse vorm van sociale structuur. Merries zijn vrijwel nooit alleen, volwassen merries zijn in gezelschap van hun veulens, onvruchtbare volwassen merries neigen tot groepsvorming met andere merries en veulens, jaarlingmerries vormen eveneens groepen. Ook jonge hengsten sluiten zich aaneen tot groepen maar gaan zich met het toenemen van de leeftijd meer solitair gedragen.(Bachelorgroups)

Hengsten leven bij voorkeur alleen in bepaalde territoria, waarin zij dan het alleenrecht hebben om te paren.

macho hengst
machogedrag

Enige sociale samenhang bestaat er wel, aangezien de groep bij verstoring gezamenlijk als één kudde zal vluchten, maar, anders dan bij paarden, is er bij ezels geen bepaalde leider. In Centraal Australië vormen wilde ezels grote kudden. De hengsten houden er geen eigen territorium op na en vechten om hengstige merries. In de bergen van Californië, West Arizona en New Mexico bezitten sommige hengsten paringsterritoria, die ze afbakenen door balken en het deponeren van mest. Merries die hengstig zijn en zich niet in zo’n paringsterritorium bevinden, worden soms mijlen ver achtervolgd door een groepje hengsten om uiteindelijk gedekt te worden door de meest dominante.Merries die daarintegen een veulen hebben,geven de voorkeur aan de eigenaar van het territorium

©Rescueracao MJ, foto’s diverse bronnen google.

Advertenties