De Kustwacht Caribisch Gebied (KWCARIB) publiceerde deze week op Facebook en via de media het bericht dat er verschillende personen zijn aangehouden in de Piscaderabaai die aan het speervissen waren. Ondanks een poging om de speergeweren weg te werken werden deze toch gelokaliseerd en in beslag genomen. Net als de zakken met vissen die met de harpoenen waren gevangen. Alle mannen kregen een oproep proces verbaal (OPV) en een proces-verbaal (PV) uitgereikt en de Kustwacht benadrukte in het bericht het feit dat het gebruik van de harpoenen niet is toegestaan op het eiland. Daarop volgde een groot aantal reacties via vooral sociale media waaruit duidelijk bleek dat er te weinig kennis is over de reden van het verbod op speervissen in onze wateren en tevens dat er lancunes zijn in de wet die beschikbare informatie verwarrend maken.

Curaçao heeft een rifbeheerverordening die het koraalrif moet beschermen tegen destructie, het rif waar een aanzienlijk deel van onze economie van afhankelijk is.

Een van de belangrijkste redenen dat het speervissen niet is toegestaan op Curaçao, en tevens op een groot aantal andere eilanden in het Caribisch gebied, is het feit dat speervissen selectieve vangst mogelijk maakt. Er wordt selectief geschoten op bepaalde soorten vis en bepaalde formaten vis of andere organismen en daarmee wordt de natuurlijke balans van de ecologie op het rif ontwricht, iets wat met gebruik van vislijnen veel minder het geval is.

F00Harpoenen en overbevissing 1
Een Spotlight Parrotfish mannetje. FOTO WIKIMEDIA COMMONS

Dit is heel goed te illustreren aan de hand van de papegaaivissen. 40 tot 50 jaar geleden werden deze dieren nauwelijks gegeten op ons eiland en in de rest van het Caribisch gebied om de simpele reden dat er in die tijd nog grote aantallen Groupers en Snappers aanwezig waren in onze wateren, die als veel lekkerder te boek stonden en tevens minder graterig. Toen deze, ook voor het mariene milieu noodzakelijke soorten, door overbevissing min of meer uit de wateren verdwenen waren, kwamen andere vissen op het menu te staan waaronder de papegaaivis. Papegaaivissen zijn de grazers van de koraalriffen. De dieren eten algen die op het koraalrif groeien en zorgen dat deze niet de overhand krijgen op het rif. Onder andere daardoor blijft het koraalrif gezond en kunnen we genieten van helder zeewater. De mannetjes, de felgekleurde dieren die én het grootst zijn én het meest felgekleurd, hebben een territorium met daarin slechts 1 man en tot wel 40 tot 50 vrouwen. Omdat de mortaliteit van deze vissen hoog is als ze klein zijn, spawnen de vissen elke dag. Hierdoor houden ze in wezen het visbestand van de soort op peil. Bij spawnen hoort een vrouw, en natuurlijk een man om de eitjes te bevruchten. Als deze man dood gaat of weg gevist wordt zal het dominante vrouwtje in de groep zich gaan omvormen tot een nieuwe man (ongelooflijk maar waar!). Maar dit proces duurt enkele weken. En in de weken dat er een nieuwe man gevormd moet worden zal er op dit stuk rif dus geen voortplanting van de papegaaivis plaatsvinden. Dit kan al een klap zijn voor de nieuwe aanwas papegaaivissen in de zee en dus ecologisch een groot probleem vormen.

Vangen speervissers slechts een enkele keer zo’n mannetje, dan is er weinig aan de hand. In de praktijk gaat het er echter anders aan toe. In het verleden, maar ook uit de foto’s die KWCARIB regelmatig deelt, blijkt dat de jagers het niet bij 1 exemplaar houden maar met een hele zak van deze vissen aan land komen. Elke felgekleurde papegaaivis betekent dan een aanzienlijke oppervlakte koraalrif wat wekenlang geen bevruchte eieren kan produceren. Op deze wijze hebben speervissers soms een enorme lengte aan rif voor wekenlang letterlijk ontmand, en dus gezorgd dat de visstand van het eiland, dat al niet denderend is, nog verder achteruit gaat. 2 jaar geleden werd het rapport met de titel ‘Status and Trends of Caribbean Coral Reefs: 1970-2012’ gepubliceerd, het resultaat van een 3-jaar lang onderzoek van het International Coral Reef Initiative (ICRI), Global Coral Reef Monitoring Network (GCRMN), de IUCN (International Union for the Conservation of Nature) en United Nations Environmental Programme (UNEP).

F00Harpoenen en overbevissing 2
Een slapend Spotlight Parrotfish vrouwtje. FOTO LEON PORS

Uit het rapport bleek dat koraalriffen in het hele Caribisch gebied met zo’n 50 procent achteruit zijn gegaan in de laatste 50 jaar. Volgens de genoemde organisaties een alarmerende ontwikkeling, aangezien deze koraalriffen in de Caribbean goed zijn voor meer dan 3 miljard dollar per jaar aan inkomen uit het toerisme en de visserij.

Het rapport besteedt daarbij speciale aandacht aan het op grote schaal weg vissen van grazers op het rif, waaronder de papegaaivissen, en geeft aan dat dit probleem zelfs groter zou kunnen zijn voor de riffen dan klimaatsverandering. Volgens het onderzoeksteam zijn koraalriffen die beschermd worden tegen overbevissing, overmatige kustontwikkeling en vervuiling beter bestand tegen stressfactoren, zoals bleaching en verzuurde oceanen, en zullen zichzelf makkelijker helen.

Er zijn verschillende gebieden in het Caribisch gebied waarin grazers als de papegaaivis actief beschermd worden tegen overbevissing, waaronder Mexico en buureiland Bonaire, waar speervissen ook verboden is behalve als er een ontheffing is verleend voor het vangen van Lionfish.

Het rapport stelt dat actieve bescherming van koraalriffen essentieel is voor het voortbestaan van zowel de riffen zelf als het economische voordeel dat we er als mensheid uithalen. Bescherming maatregelen die worden aangehaald zijn het verbod op visvallen als fuiken en kanastas, het verbod op speervissen in zijn geheel omdat het te ingewikkeld is dit per soort te doen, en het verbod op andere vismethoden die schade berokkenen aan de grazers op het rif.

Ondertussen is op Curaçao het speervissen in zijn algemeenheid al jaren verboden, behalve in gevallen waarin bepaalde selecte personen een ontheffing voor het vangen van lionfish toegewezen hebben gekregen door de overheid, en loopt het eiland daarmee jaren vooruit op verschillende andere eilanden in het Caribisch gebied. Overigens is de invoer en verkoop van de ook onder de Wapenwet vallende speergeweren merkwaardig genoeg niet verboden op het eiland. Een feit dat menig wenkbrauw doet fronsen en mensen de terechte vraag doen stellen ‘waarom zo’n ding wel ge/verkocht mag worden maar niet gebruikt mag worden’. Daarnaast zijn er verschillende andere vis praktijken in onze wateren die ook grote schade aanrichten en dringend regulatie behoeven teneinde overbevissing tegen te gaan. Commerciële visserij met grote schepen en sleepnetten die de bodem van de oceaan letterlijk op de kop zetten, of fuiken die losslaan en als spookvallen liggen te slingeren op de bodem van de oceaan, boordevol vis en schildpadden die daarin dood gaan. Ook dit zijn praktijken waar regelgeving voor, en controle op zal moeten komen. Maar in ieder geval heeft Curaçao 1 ding geregeld, een advies is opgevolgd, en dat is dat speervissen verboden is.

Door Michelle da Costa Gomez

Advertenties